Yaklaşık üç sene kadar önce LLM modellerinin son kullanıcılara geniş anlamda açılması, yazılım dünyasında Sovyetlerin uzaya insan göndermesinin “Uzay Yarışını” başlatması gibi benzer bir alt-üst oluş yaşanmasına neden oldu. Geçen zaman içerisinde azalan zaman aralıkları ile farklı firmaların sunduğu yeni üretken yapay zeka servislerinin sayısı arttıkça, hem kullanım hem de rekabet hız ile arttı.

Yapay zekanın toplumu dönüştürmesi sürecinin nasıl yürümekte olduğu konusunda dünyanın önde gelen danışmanlık şirketleri farklı raporlar yayınlanmaktalar. Türkiye’de yapay zekanın toplumu nasıl dönüştürüldüğü konusunda ise ilk resmi istatistik Kasım ayı sonunda TUIK tarafından yayınlandı.

Bu yazıda, TUIK tarafından her sene yapılmakta olan “Hanehalkı ve Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Anketlerine” ne eklenen sorulara verilen cevaplardan veri madenciliği yaparaki, 2025 yılı itibariyle Yapay Zekanın, toplumumuz nezdindeki algısını anlamaya çalışacağız.

Girişimler için yapılan araştırma 10 ve üzerinde çalışanı bulunan firmaları kapsarken, hane halkları özelinde yapılan araştırmada toplam 25 bin civarında fert ile görüşülmüştür. Bu özellikleri ile her iki araştırma da Türkiye için genellenmesi en güvenilir çalışmalardır. Sonuçları kısaca incelemeye haneler tarafından başlayalım.

Son üç ay içerisinden internet kullananların sadece %19,2’si yapay zeka kullandıklarını beyan etmektedir.

16-35 yaş arasındaki grupta üretken yapay zeka kullanımı %30’lu seviyelerin üzerinde iken, 45 yaş ve sonrasında oranın %10 altına indiğini görüyoruz. 65-74 yaş aralığında ise üretken yapay zeka kullanımı %1,7 seviyesine geriliyor. Cinsiyete göre bakıldığında ise üretken yapay zeka kullanımında kadın ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmüyor.

Kullanıcıların %55’i özel amaç için yapay zeka kullanırken, eğitim ve mesleki amaçlarla yapay zeka kullanımı oranı kişisel amaçların neredeyse yarısı seviyesindedir. Bu sonuç halkımızın günlük sorunlarının çözümünde üretken yapay zeka imkanlarını çok etkin kullandığını göstermektedir.

Kadınlarda örgün eğitim amaçlı kullanım erkeklere göre daha yüksek iken erkeklerde mesleki amaçlı kullanımın yüksek olduğu anlaşılıyor.

Öte yandan yapay zeka kullanmıyorum diyen grubun neredeyse %65’inin ihtiyaç duymadım cevabını verdiğini görüyoruz. Öte yandan toplumun %12,4’ünün üretken yapay zekanın ne olduğunu bilmediğini görüyoruz. Pew Research’ün Ekim 2025’te yayınladığı araştırmasında ABD için bu oranın %12,4 olduğunu düşünürsek, Türkiye için rakam hiç düşük sayılmaz.

Üniversite mezunları arasında üretken yapay zeka kullanımı tüm halkın nerdeyse iki katı oranda sıktır.

Üniversite mezunlarının %36’sı üretken yapay zeka kullanırken, hiç bir okul bitirmeyenlerde bu oran %0,4’e kadar gerilemektedir. Lise ve İlköğretim mezunlarının eğitim için üretken yapay zeka kullanma oranları sırası ile %37 ve %49’dur. Lise mezunları arasında üniversite öğrencilerinin olduğu düşünüldüğünde bunların ilköğretim mezunlarına göre daha sıklık ile bu teknolojileri kullanmaları beklenebilirdi.

Araştırmaların hane tarafı Türkiye’nin beklenenin üzerinde bir üretken yapay zeka doygunluğuna eriştiğini gösteriyor, dilerseniz işletmeler tarafına haftanın ikinci yazısında değinelim…